Abiadurak, bertigoak eta berehalako inpaktuak markatutako garai honetan, Martin Zubimendi ia salbuespen bat da. Ez du keinu handirik behar partida bat kontrolatzeko. Ez da zaratatik bizi, ez fokuen menpe, ezta estatistika ikusgarrien beharrean ere. Bere futbola beste leku batean gertatzen da: pausa egokian, presio ezinezko bat garbitzen duen pase horretan, arriskua agertu aurretik kokapen perfektua hartzen duenean. Eta hain zuzen ere horregatik, gero eta gutxiago direlako horrelako jokalariak, Europa erdia dabil aspalditik donostiar erdilariaren atzetik.
Zubimendiren izena hilabeteak daramatza Europako klub handienen agendetan. Bayern Munichek, Liverpoolek edo Real Madrilek gertutik jarraitu dute 27 urterekin Europako zelai erdiko jokalaririk osatuen eta adimentsuenetako bat bihurtu den futbolariaren bilakaera. Ez da kasualitatea.
Zubietatik Europako erakusleihora
Zubimendiren historia futbola ulertzeko modu zehatz baten historia ere bada. Realaren harrobian hazitakoa, oso txikitatik iritsi zen Zubietara eta promesa handiei lotzen zaien zarata mediatikotik urrun egin zuen aurrera. Ez zen inoiz jokalaririk ikusgarriena edo deigarriena izan. Baina entrenatu zuten guztiek bazuten sentsazio bera: jokoa gainontzekoek baino lehenago ulertzen zuen.
Bere hazkundea etengabea izan zen. Klubeko maila guztiak igaro zituen Sansera iritsi arte, eta han hasi zen arreta pizten bere adinerako ezohikoa zen heldutasunagatik. Lehen taldearekin debuta 2019ko apirilean egin zuen, eta urte gutxiren buruan Real Sociedadeko egitura nagusietako bat bihurtua zen jada.
Jokalari garrantzitsuen irteerak eta taldearen hazkunde lehiakorrak lidergoa hartzera eraman zuten behin betiko. Isilik egin zuen. Jokatzen duen bezala. Ahotsa altxatu gabe, baina dena kontrolatuz.
Oinordeko isila
Urte luzez, futbola obsesionatuta bizi izan da Sergio Busquetsen oinordekoa aurkitzeko ideiarekin. Profil asko agertu eta desagertu ziren konparazio ia ezinezko horren azpian. Zubimendik, ordea, ez zuen inoren antza gehiegi behar izan espazio hori bereganatzeko.
Luis de la Fuentek La Rojaren oreka sostengatzeko gai den futbolaria aurkitu du berarengan. Bere inteligentzia taktikoak, pase lerroak etengabe eskaintzeko gaitasunak eta presiopean erakusten duen lasaitasunak baloiaren kontrola eta posesioa oinarri dituen joko eredurako erdilari aproposa bihurtu dute.
Nazioarteko hazkundea nabarmena izan da. Nations League txapelduna La Rojarekin eta gero eta finkatuago absolutuaren deialdietan, Zubimendi ez da jada Realaren erreferentzia soil bat. Europako elitean guztiz sendotutako futbolaria da.
Estatistiketatik harago
Zenbakiek laguntzen dute donostiarraren maila ulertzen, nahiz eta askotan motz geratzen diren bere benetako eragina azaltzeko. Azken denboraldietan 40 partida ofizialetik gora jokatu ditu urte bakoitzean, Realeko jokalaririk erabilienen artean sendotuz bai Ligan bai Europako txapelketetan.
Paseetan %88 inguruko zehaztasuna izaten du normalean, eta hori arrisku handieneko guneetan etengabe parte hartuz lortzen du. Ez da pase hutsalak pilatzen dituen jokalaria. Bere esku hartze gehienek jokoa antolatzeko, azkartzeko edo jarraipena emateko balio dute.
Defentsako datuetan ere nabarmena da. Baloi berreskuratzeek, intertzeptazioek eta irabazitako dueluek ligako erdilari fidagarrienen artean kokatzen dute. Baina zenbakietatik harago, bada bere garrantzia hobeto azaltzen duen xehetasun bat: arriskuak agertu aurretik desaktibatzeko duen gaitasuna. Hor dago bere balioaren zati handi bat.
Hazarazi zuten gau handiak
Zubimendiren bilakaera agertoki handietatik ere azaltzen da. Real Sociedadek urteak zeramatzan Europan egonkortasuna bilatzen, eta donostiar erdilaria kontinente mailako sendotze horren aurpegi nagusietako bat bihurtu zen.
Champions Leagueko bere partiduek are gehiago indartu zuten bere prestigioa. Maila goreneko aurkarien aurrean, beterano askoren gainetik zegoen naturaltasunarekin erantzun zuen. Ez zen inoiz urduri agertu. Ez zuen sekula nortasuna galdu.
Bere hazkundea markatu zuten une sinbolikoak ere izan ziren. Real Sociedadekin lortutako Errege Kopak garrantzi emozional handia izan zuen bai klubarentzat bai Zubietan hezitako jokalari belaunaldi oso batentzat. Titulu hark talde hura edonoren aurka lehiatzeko gai zela sendotu zuen. Eta Zubimendi guztiaren erdian zegoen.
Zergatik egokitzen den Europa erdian
Europako erraldoi askoren interesa ez da talentu indibidualaren ondorio hutsa. Jokalari mota delako gertatzen da. Zubimendik taldeak hobetzen ditu kolektiboki. Bere ingurukoak hobeto jokatzea lortzen du.
Mikel Artetak aspalditik bilatzen ditu Arsenalen oreka lehiakorra mantentzeko profilak, eta donostiar erdilaria ezin hobeto egokitzen da kontrol eta nagusitasun posizional horretara. Bayernen bere inteligentzia taktikoa eta partidak zirkulazioaren bidez gobernatzeko gaitasuna baloratzen dituzte bereziki. Liverpoolek ere, berreraikitze futbolistiko bete-betean, irakurketa eta antolaketa gaitasuna duten erdilariak lehenesten ditu.
Real Madrilek ere gertutik jarraitu du azken urteetan bere bilakaera, Europako futbolak inoiz baino gehiago baloratzen dituelako jokoa lasaitasunetik interpretatzeko gai diren erdilariak. Izan ere, agian futbol modernoaren benetako luxua ez da jokalari ikusgarria. Agian benetako altxorra kaosa ordenatzeko gai den futbolaria da. Eta horretan, Martin Zubimendi gero eta esklusiboagoa den kategoria batekoa da.
