Gipuzkoako mugikortasunak ohitura aldaketa gero eta nabarmenagoa berresten duen muga sinbolikoa gainditu du. Gipuzkoako Foru Bidegorri Sareak 2025ean, lehen aldiz, urtean 10 milioi joan-etorri gainditu ditu, 10.122.188 erabilerara iritsita. Datu horrek azpiegitura hau milaka herritarren egunerokoan funtsezko pieza bihurtu dela berresten du. Ez da fenomeno isolatua. Hazkundeak, aurreko urtearekin alderatuta %12,6koa, lurraldean mugitzeko moduan eraldaketa sakona dagoela erakusten du.
Aisialditik eguneroko erabilerara
Daturik esanguratsuena ez dago soilik bolumenean, erabileran baizik. Sarea aisialdiko baliabide izatetik eguneroko tresna izatera igaro da. Hiru joan-etorritik bi lanegunetan egiten dira, eta punturik handienak lanera edo ikastetxeetara joateko ordutegiekin bat datoz. Bizikletak eta, batez ere, oinezkoen joan-etorriek, guztizkoaren ia %80 osatzen dutenek, gero eta irisgarriagoa, integratzaileagoa eta erabiltzaile mota guztientzat baliagarriagoa den sarea irudikatzen dute.
Datu horien aurkezpenean, Jasangarritasuneko diputatuak, José Ignacio Asensio, nabarmendu zuen lorpena ez dela kasualitatea. «Alternatiba seguruak, konektatuak eta irisgarriak eskaintzen direnean, herritarrek erantzuten dute», adierazi zuen, eta azpimarratu zuen mugikortasun jasangarria ez dela soilik ingurumen kontua, baizik eta soziala ere badela, espazio publikoaren erabilera demokratizatzen duelako eta herriak lotzen dituelako.
Erritmoa markatzen duten tarteak
Hazkundea ez da homogeneoa, baina bai orokortua. Neurketa puntuen %76k baino gehiagok igoerak erregistratu dituzte, eta bereziki nabarmendu dira benetako mugikortasun ardatz bihurtu diren zenbait tarte. Herrera eta Trintxerpe artekoak, adibidez, urtean 1,5 milioi joan-etorri baino gehiago pilatzen ditu. Ondoren datoz Martutene-Astigarraga edo Tolosa-Alegia bezalako korridoreak, eskaera etengabea eta goranzkoa erakusten dutenak.
Gaur egun 434 kilometro zerbitzuan eta ia 200 gehiago garapen fasean dituen sareak ez ditu soilik hiriguneak lotzen, baizik eta lurraldea egituratzen du, landa eremuak eta eremu populatuagoak modu seguruan eta jasangarrian konektatuz. Horri gehitu behar zaio erabilera handiagoa udaberrian eta udan, eta erretiratuen presentzia nabarmena, sarearen balio osasungarria eta irisgarria indartzen duena.
Inbertsioa eta eredu aldaketa
Datu horien atzean denboran zehar egindako apustu politiko jarraitua dago. Gipuzkoako Foru Aldundiak azken hiru urteetan bidegorrietarako inbertsioa bikoiztu du, 2026an 12 milioi eurora iritsiz. Estrategia horrek, datuek erakusten dutenez, emaitza zehatzak ematen hasi da eta sarea etorkizuneko mugikortasun ereduaren giltzarrietako bat bihurtu du.
Erronka orain ez da soilik haztea, baizik eta paradigma aldaketa hau sendotzea. Izan ere, hamar milioi joan-etorri horiek zerbait sakonagoa islatzen dute, herritarrek mugikortasun jasangarria ez dutela alternatiba gisa soilik ikusten, baizik eta lehen aukera gisa gero eta gehiago.
