Gipuzkoako kirol federatua askotan harmailetatik, entrenamenduetatik edo astebururo jokatzen diren partidetatik neurtzen dugu. Baina kirol sistemaren benetako oinarriak ez daude kantxan bakarrik. Klub bakoitzaren atzean badago ia ikusten ez den lan erraldoi bat: zuzendaritza-batzordeetako boluntarioena.
Horixe da, hain zuzen ere, Kirol Up ideien laborategiak argitaratu duen azken azterketaren muina. Belaunaldi-erreleboari buruzko hausnarketa sakona egin du, eta galdera bat jarri du mahai gainean: prest al daude Gipuzkoako kirol klubak etorkizuneko zuzendaritza bermatzeko?
Azterlanak ez du alarma mezurik zabaltzen, baina bai hausnarketarako gonbidapena. Izan ere, egileek uste dute etorkizuneko arrisku nagusietako bat ez dela baliabide ekonomikoen falta, baizik eta klubak gidatuko dituzten pertsonak aurkitzeko gero eta zailtasun handiagoa: «Gipuzkoako kirolaren etorkizuna ez da kirolari berriak prestatzean bakarrik oinarrituko; klubak gidatuko dituen belaunaldi berria erakartzeko gaitasunean ere bai».
Ikusten ez den lana
Klub bateko presidente, idazkari edo diruzain izatea aspaldidanik ez da bileretara joatea edo lehiaketak antolatzea soilik. Gaur egun administrazioarekin harremanak, dirulaguntzak, lege-betebeharrak, datuen babesa, berdintasuna, LOPIVI edo gardentasunari lotutako eskakizunak eguneroko lanaren parte dira.
Horri digitalizazioa gehitu behar zaio. Sare sozialak, federazioetako plataformak, online izen-emateak edo administrazio elektronikoa kudeatzea ere boluntarioen gain geratzen da kasu askotan.
Azterketaren arabera, paradoxarik handiena hor dago: gero eta profesionalagoak diren gaitasunak eskatzen dira, baina lan hori egiten duten gehienek ez dute ordainsaririk jasotzen: «Gero eta espezializazio handiagoa eskatzen zaie, baina lana altruismoz egiten dute».
Erreleboa ez da adin kontua
Kirol Up-ek argi uzten du arazoa ez dela zuzendariak zahartzen ari direla. Benetako kezka da ordezkorik ez egotea. Klub askotan pertsona berak urteak edo hamarkadak daramatza ardura berean, ez jarraitzeko gogoa duelako, baizik eta lekukoa hartuko duen inor aurkitzen ez duelako.
Gizartearen aldaketek ere eragina izan dute. Belaunaldi berriek boluntariotzan parte hartzen jarraitzen dute, baina normalean konpromiso laburragoak eta puntualagoak nahiago dituzte. Horrek zaildu egiten du lau edo bost urteko zuzendaritza-karguak betetzea.
Bestalde, askok beldurra diote erantzukizun juridikoari edo administrazio-kudeaketaren konplexutasunari. Horrek ere profil berriak erakartzea oztopatzen du.
Ondorioak ez dira berehalakoak
Azterketaren mezu nagusietako bat da arazo hau ez dela egun batetik bestera agertzen. Pixkanaka eraikitzen den joera da. Hasieran, ardura pertsona gutxi batzuen esku pilatzen da. Gero, nekea iristen da. Ondoren, berritzeko gaitasuna galtzen da. Eta muturreko kasuetan, klub batek jarduera murriztu edo desagertzeko arriskua ere izan dezake.
Horrez gain, urteetan pilatutako ezagutza ere gal daiteke. Lehiaketak antolatzeko esperientzia, erakundeekin harremanak edo baliabideak lortzeko jakintza ez dira dokumentu batean gordetzen; pertsonengan daude: «Ezagutza hori modu planifikatuan transmititzen ez bada, belaunaldi-erreleboa askoz konplexuagoa bihurtzen da».
Erronka baino gehiago, aukera
Hala ere, Kirol Up-ek ez du ikuspegi ezkorra eskaintzen. Alderantziz. Azterlanaren arabera, belaunaldi-erreleboa aukera izan daiteke klubak berritzeko. Profil berriak erakartzea, gaitasun digitalak txertatzea, komunikazioa indartzea edo ardurak hobeto banatzea etorkizunerako aukera handiak izan daitezke.
Horretarako ezinbestekotzat jotzen da erreleboa ez uztea azken unera arte. Zuzendaritza berriak garaiz prestatzea, ezagutza partekatzea eta boluntarioen lana sozialki aitortzea funtsezko elementuak direla defendatzen du txostenak.
Bihar prestatzen hasten den etorkizuna
Azterlanaren azken hausnarketak ideia indartsu bat uzten du airean. Gipuzkoako kirolaren etorkizuna ez da lizentzia gehiago lortzea edo instalazio berriak eraikitzea bakarrik. Benetako erronka da gaur egun ia ikusten ez den lan hori egingo duten pertsonak aurkitzea: «Benetako erronka da bihar ardura hori hartuko duten pertsonak gaurtik prestatzen hastea».
Kirol Up-en ustez, belaunaldi-erreleboa ez da zuzendaritza-batzorde baten arazo partikularra. Gipuzkoako kirol ekosistema osoaren etorkizuna baldintzatu dezakeen erronka estrategikoa da. Eta, agian, datozen urteetako partidarik garrantzitsuena ez da kantxan jokatuko, klubetako bilera-gelatan baizik.
